Son Haberler

Teori ve Pratiğin Birleşme Alanı: Klinik Psikoloji

Klinik psikoloji, en genel tanımıyla bireyin ruh sağlığını inceleyen, psikoloji biliminin uygulamalı alt dallarından biridir. Zihinsel hastalıkları ve sorunları anlama, bunları tahmin ederek tanı koyma ve tedavi aşaması ile bilim, teori ve uygulamayı birleştirmiş olur. Anormal psikolojisi ya da psikopatoloji olarak da bilinen bu alan, insanı sosyal, duygusal, davranışsal, psikolojik, fizyolojik ve biyolojik açılardan, çeşitli sosyoekonomik düzeylerde ve kültürlerde inceleme odaklıdır. Bir başka deyişle klinik psikolojinin insanı çok yönlü değerlendirebilen bir uzmanlık alanı olduğu da söylenebilir.

Kısa Bir Tarihçe

Savaşlar, travmatik bozuklukların en büyüğü olarak görülür. ‘Travmatik olayların ardından insanların yaşadığı psikolojik problemler, son iki yüzyıl boyunca farklı biçimlerde adlandırılmıştır ve bu isimlerin birçoğu savaşlarla ilgilidir. Travmatik nevroz, kaygı nevrozu, korku nevrozu, bombardıman şoku bu isimlerden birkaçıdır.’ (akt; Uzun, 2014:56). Yaygın inanış olarak klinik alt dalın, psikolojinin ortaya çıkmasıyla paralel bir şekilde hep varlığını sürdürdüğü düşünülse de, klinik psikolojinin ayrı bir disiplin olarak kabul görmesi ancak 19. yüzyıl başlarında olmuş; hızlı bir gelişme kaydetmesi ise 2. Dünya Savaşı sırasında psikolojik testlere ve ruh sağlığı uzmanlarına ihtiyaç duyulmasıyla gerçekleşmiştir. ‘İnsanların şiddet içeren bir ortamda bulunduktan sonra yaşadığı travmatik deneyimler, psikanalitik kaygı incelemeleri için çok önemli olmuştur.’ (Sallecl, 2013). Öyle ki, birçok uzman dünya savaşları sırasında doğan bu ihtiyaç olmasa belki de klinik psikoloji gibi bir alanın hiç gelişmemiş olacağı görüşündedir.

Klinik Psikologlar Ne Yapar?

Klinik psikologlar, psikoloji biliminin ve profesyonel uygulamasının gelişmesi ve var olan kalitesinin daima yükselmesi üzerine eğitim almış, insani mutluluğu ilerletmek amacındaki uzmanlardır. Birey, aile, grup ve kurumların refah düzeylerini arttırmak, yaşam kalitelerini yükseltmek için çalışırlar. Klinik psikologların faaliyet alanları küçük uyum sorunlarına erken müdahale, gelişim kaynaklı krizler, fobi ve depresyondan şizofreni gibi hastaneye yatma gerektiren daha ağır vakalara kadar uzanır. Pek çok klinik psikologsa yalnızca uygulama alanı içinde olmakla yetinmemekte, ayrıca bilimsel çalışma ve araştırmalarda bulunmaktadır. En geniş tanımıyla bir klinik psikoloğun bireyleri değerlendirme amaçlı gözlem yapma, test ve ölçekler uygulama ve yorumlama, birey ve grup terapileriyle tedavide bulunma gibi görevleri olduğu söylenebilir. Her tedavi alanında olduğu gibi klinik psikolojinin de hastalık ve sorunlara müdahale aşamasında kullandığı farklı yöntemler vardır. Bunlardan bazıları psikoterapi, psikoanaliz,  bilişsel davranış terapisi, çocuk psikoterapisi, grup terapileri, çift ve aile terapileri, rehabilitasyonlar, EMDR ve şema terapileri olarak sayılabilir.

Klinik Psikologlar İçin Çalışma Alanları

Klinik psikologlar için çalışma alanı geniştir:

– Özel kliniklerinde

– Hastanelerde

– Sağlık hizmetleri servislerinde

– Ruh sağlığı merkezlerinde

– Okullarda

– Üniversitelerde

– Araştırma merkezlerinde

– Askeri hizmetlerde

– Danışmanlık ve rehberlik merkezlerinde çalışabilirler.

Klinik Psikologlar ile Psikiyatristler Arasındaki Fark

Psikiyatristler klinik psikologlardan farklı olarak 6 yıl tıp eğitiminin üzerine 4 ya da 5 yıl psikiyatri alanında uzmanlık eğitimi gören kişilerdir. Dolayısıyla psikolojik olay ve hastalıkların beden üzerine etkileri alanında uzmanlaşmış tıp doktorlarıdır. Klinik psikologlar ise daha ayrıntılı şeklinin 1219. kanun ek madde 13’te belirtildiği haliyle 4 yıllık psikoloji ya da psikolojik danışma ve rehberlik lisans eğitimi üzerine 2 yıllık klinik psikoloji yüksek lisansı yaparlar. Klinik psikologların ana görevi psikoterapi, psikiyatristlerin ana görevi bedene etki eden hastalıklara ilaç yazmak ve önermektir. Aldıkları eğitim düzeyi gereğince klinik psikologların ilaç yazma, psikiyatristlerin de psikoterapi uygulama yetkileri yoktur. Ancak psikiyatristler uluslararası geçerliliğe sahip psikoterapi eğitimi aldıkları takdirde psikoterapi de uygulayabilirler.

Bunları da Bilmek İsteyebilirsiniz

– Ülkemizde ilk modern ruh sağlığı ve hastalıkları hastanesi Atatürk’ün cumhurbaşkanlığı döneminde ve onayıyla 1927’de kurulmuştur. Kurucusu ise Türk bilim adamı ve aynı zamanda klinik psikolojinin ülkemizdeki öncülerinden olan Mazhar Osman Usman’dır.

– Sosyal psikolojinin dünya çapında önemli isimlerinden olan Muzaffer Şerif’in ‘Davranış, çevreden bağımsız olarak açıklanamaz ve açıklansa da anlamlı değildir.’ düşüncesi, klinik psikoloji de dahil dört temel psikoloji dalının temelini oluşturmuştur (Aşan,2015).

– Dünya üzerinde şu anda yaklaşık 30 farklı psikoterapi metodu vardır. Fakat tüm bu yöntemlerin başı Freud’un kurucusu olduğu psikanaliz yöntemidir. Onun ardındansa bilişsel davranışçı yaklaşım (Aaron Beck) ve hümanistik yaklaşım (Rogers ve Maslow) yöntemlerinin geldiği söylenebilir.

Kaynakça:

Uzun, F. (2014). Sinir savaşı, askerler ve psikiyatrlar –kitap incelemesi. Nesne, 2 (4), s. 55-61. doi: 10.7816.

Aşan, E. (2015). Ortaöğretim psikoloji ders kitabı. Ankara: Ekoyay.

Beyza KARAKAN Hasan Kalyoncu Üniversitesi – Psikoloji Bölümü/2. sınıf

https://www.guncelpsikoloji.net/psikolojinin-alt-dallari/teori-ve-pratigin-birlesme-alani-klinik-psikoloji-h5796.html

 

Hakkında admin

Check Also

Klinik psikoloji nedir?

Klinik psikoloji insanın “normal” ve “normal dışı” davranışları ile ilgilidir. Araştırma özelliği temelde insan davranışlarıdır ve …